nad

Ze SileSłownik
Wersyjo ze dnia 21:04, 13 mar 2019 autorstwa Grzegorz Kulik (dyskusyjŏ | wkłŏd) (Stworzōnŏ nowõ strōnã: "===Inksze formy=== nady ===Etymologijŏ=== Ze {{erb|ps|*nadъ}}, ze {{erb|pie|*h₂neh₃}} + ''*dʰh₁-o-''. ===Wymŏwa=== {{as|nat}} ===Przimianek=== ''...")
(rōżn.) ← starszŏ wersyjŏ | Terŏźnŏ wersyjŏ (rōżn.) | Nastympnŏ wersyjŏ → (rōżn.)
Idź do: nawigacyjŏ, szukej

Inksze formy

nady

Etymologijŏ

Ze prasłowiańskigo *nadъ, ze praindoeuropejskigo *h₂neh₃ + *dʰh₁-o-.

Wymŏwa

AS: [nat]

Przimianek

nad przimianek

  1. Używany do ôkryślaniŏ, iże coś je powyżyj jakigoś miyjsca.
    • 2018, Antoine de Saint Exupéry, Mały Princ, przekł. Grzegorz Kulik
    Wejzdrzij sie na moja planeta. Ôna je prawie nad nami... Ale jak je daleko!
  2. Używany do ôkryślaniŏ, iże coś ruszŏ sie w strōnã powyżyj jakigoś miyjsca.
    • 2008, Alojzy Lysko, Duchy Wojny: W koszarach pod szczytami Alp
    Zanim sie czyrwone słonko dźwigło nad wieś, to my wyjyżdżali z wrót.
  3. Używany do ôkryślaniŏ, iże coś je blisko wody.
    • 1935, Feliks Steuer, Ostatńi gwojźdźaurz
    Nad rzykōm ciōngnie se wieś.
  4. Używany do ôkryślaniŏ, iże coś ruszŏ sie w strōnã blisko wody.
    Jak sie jedzie nad morze, to czego sie idzie spodziywać?
  5. Używany do ôkryślaniŏ ôbiektu, co go tykŏ danŏ czynność.
    • 2008, Alojzy Lysko, Duchy Wojny: W koszarach pod szczytami Alp
    Siedzi sama w izbetce i ubolywo nad potrzaskanym na grubie chłopym.
    • 1909, Paweł Marek, Ô zaklyntyj ksiynżnyj
    Jyny sie mi ty pochwŏl, nad czym sie to tak ôkropnie starŏsz.
  6. Używany do ôkryślaniŏ, iże jakŏś pora je blisko wydarzyniŏ, co ô nim mŏwa.
    • 2002, Bogdan Dzierżawa, Z Biegiem Rudy
    Nad ranym sie Stanik budzi, bo poczuł, że go keryś liże po gymbie.
  7. Używany do ôkryślaniŏ tego, co cecha, co ô nij mŏwa, tykŏ sie go nojbarzij.
    • 1957, Stanisław Ligoń, Bery i bojki śląskie
    Nie ma tyż nic gorszego nad łosprowiaczy łoztargnionych, abo zapomliwych...
  8. Używany do zmocniyniŏ rzeczownika, co stoji po jego ôbōch strōnach.
    • 2008, Alojzy Lysko, Duchy Wojny: W koszarach pod szczytami Alp
    Wczoraj po obiedzie, ledwo my pyski utarli – larmo nad larmami.

składnia:

  1. nad + nŏrzyndnik
  2. nad + biernik
  3. nad + nŏrzyndnik
  4. nad + biernik
  5. nad + nŏrzyndnik
  6. nad + nŏrzyndnik
  7. nad + biernik
  8. nad + nŏrzyndnik

synōnimy:

  1. pōnad, powyżyj
  2. pōnad, powyżyj
  3. kole

antōnimy:

  1. pod
  2. pod

Frazeologijŏ

Inksze jynzyki

  • angelski: above, at, on, over
  • czeski: nad
  • francuski: au-dessus de
  • hiszpański: arriba, sobre, encima de
  • italijański: sopra
  • niymiecki: an, gegen, hinüber, über
  • polski: nad
  • ruski: к, над, под, у
  • słowacki: nad
  • ukrajiński: над