czowiek

Ze SileSłownik
Idź do: nawigacyjŏ, szukej

Inksze formy

człowiek

Etymologijŏ

Ze prasłowiańskigo *čьlověkъ, *čelověkъ, ze praindoeuropejskigo *(s)kʷel-. Z tego samego zdrzōdła praindoeuropejskigo pochodzi czelŏdź, czelŏdka.

Wymŏwa

AS: [čovʹi ̯ek]

Rzeczownik

czowiek rodzaj mynski ôsobowy

  1. istota z gatunku homo sapiens
    • 1935, Gawędy Stacha Kropiciela, Gość Niedzielny
    Czytołech o tym w roztomaitych uczonych książkach, i pan, panie Iks, mosz „recht”, iże bojka lo głupich jest, co biblia i księża prawią o stworzyniu człowieka z gliny.
    • 2013, Ajschylos, Prōmytojs Przibity, przekł. Zbigniew Kadłubek
    Bezma nowego chcioł stworzić czowieka.
  2. ftoś; ôsoba
    • 1901, Lucjan Malinowski, Powieści ludu polskiego na Śląsku, cz. 2
    tak powrōcili sie ku dōmu i dali znać pryncesie jak tyn czowiek wyglōndŏ
    • 1984, Augustyn Halotta, Śląskie bery, bojki i opowiastki z dawnych lat
    Po chwili na placu było już pełno ludzi i wszyjscy witali sie z niom po przyjocielsku.
    • 1909, Paweł Marek, Ô zaklyntyj ksiynżnyj
    Wszyjscy ludzie sie cieszyli.

ôdmiana:

ôdmiana: {{{1stōł}}}
przipadek liczba pojedynczŏ liczba mnogŏ
mianownik {{{1stōł}}} {{{8stoły}}}
dopołniŏcz {{{2stoła}}} {{{9stołōw}}}
cylownik {{{3stołowi}}} {{{10stołōm}}}
biernik {{{4stōł}}} {{{11stoły}}}
nŏrzyndnik {{{5stołym}}} {{{12stołami}}}
pz.: {{{12stołamiōma
miyjscownik {{{6stole}}} {{{13stołach}}}
wołŏcz {{{7stole}}} {{{14stoły}}}
uproszczōny zŏpis
przipadek liczba pojedynczŏ liczba mnogŏ
mianownik {{{1stōł}}} {{{8stoły}}}
dopołniŏcz {{{2stoła}}} {{{9stołōw}}}
cylownik {{{3stołowi}}} {{{10stołōm}}}
biernik {{{4stōł}}} {{{11stoły}}}
nŏrzyndnik {{{5stołym}}} {{{12stołami}}}
pz.: {{{12stołamiōma
miyjscownik {{{6stole}}} {{{13stołach}}}
wołŏcz {{{7stole}}} {{{14stoły}}}

uwŏgi:

Forma nŏrzyndnika ludziami używanŏ z numera z ludźmi ôd linije Rybnik-Bojszowy na połednie. Na pōłnoc ôd tyj granice używŏ sie ino ludźmi.

kolokacyje:

  1. ludzie złoci

synōnimy:

  1. homo sapiens, istota ludzkŏ
  2. ôsoba, perzōna, dusza, postać, człek

antōnimy:

  1. rzecz, przedmiot

Frazeologijŏ

Inksze jynzyki

  • angelski: human, man
  • czeski: člověk
  • francuski: homme, monde, person
  • hiszpański: hombre
  • italijański: uomo
  • niymiecki: Mann, Mensch
  • polski: człowiek
  • ruski: человек
  • słowacki: človek
  • ukrajiński: людина